مدل زنجیره ارزش صنعت پوشاک

مدل زنجیره ارزش صنعت پوشاک

مدل زنجیره ارزش صنعت پوشاک

مقدمه

بنابر مطالعات جهانی صورت گرفته، سه مزیت جهانی صنعت پوشاک برای کشورهایی که تولید برای صادرات را به عنوان منابع درآمد ارزی خود هدف قرار می دهند، عبارتند از : هزینه سرمایه گذاری بسیار پایین، ارزش افزوده بالا و اشتغال زا بودن شدید این صنعت.

مدل توسعه مورد نظر پیشنهادی در صنعت پوشاک، مدلی است که در آن تمامی اجزای مورد نیاز در ایجاد زنجیره های تامین هیبریدی ناب و چابک و ایجاد مزیت های رقابتی پایدار در راستای تکمیل زنجیره ارزش مورد نظر قرار گرفته است. 

بنابراین در زنجیره ارزش پوشاک، توجه به دو بخش اساسی خدمات پیش از تولید (طراحی، تحقیق و توسعه، برندینگ) و … پس از تولید (توسعه بازار مدرن و عرضه) بایستی مورد توجه قرار گیرد. همچنین با تشخیص فعالیت های اصلی و پشتیبانی در آنالیز زنجیره ارزش، مدل زنجیره ارزش زیر برای صنعت پوشاک بدست می آید.

البته ذکر این نکته ضروریست که صنعت پوشاک ذیل زنجیره ارزش صنایع نساجی قرار دارد و خود به عنوان یک فعالیت اصلی در زنجیره ارزش آن بوده و دارای بالاترین ارزش افزوده در بین فعالیت های اصلی آن رشته صنعت می باشد.

 

مدل زنجیره ارزش صنعت پوشاک

زنجیـره ارزش پوشـاک ایـران بـا الهـام از الگـوی زنجیـره ارزش پوشـاک کشـورهای منتخـب و مطالعـات بین المللـی نظیـر OECD و بهره گیـری از نظـر خبـرگان صنعـت ترسـیم شـد. زنجیـره ارزش پوشـاک ایـران متشـکل از 8 بخـش اصلـی بـه قـرار زیـر اسـت:

1. بخـش تامیـن

کلیـه مـواد اولیـه و ملزومـات مـورد نیـاز صنعـت پوشـاک شـامل انـواع پارچـه، انـواع نـخ بافـت و دوخـت، انـواع ملزومات کاغـذی، شـیمیایی، خـرج کار و … کـه از صنایـع نسـاجی، پتروشـیمی، فلـزی، پالسـتیکی و … در ایـن بخـش قـرار میگیـرد.

از مهمتریـن مشـکلات بخـش تامیـن پوشـاک عـدم تامیـن مـواد اولیـه بـا کیفیـت مطابـق بـا صنعـت مـد جهانـی، ضعـف در تامیـن مسـتمر مـواد اولیـه مـورد نیـاز، عـدم انعطافپذیـری صنایـع بالادسـتی در تامیـن مـواد اولیـه مـورد نیـاز صنعـت پوشـاک مطابـق بـا سـلیقه مشـتریان داخلـی و خارجـی، رقابتـی نبـودن قیمـت مـواد اولیـه بـا کیفیـت مناسـب اسـت. ضعـف ایـن بخـش تاثیـر مسـتقیمی بـر کیفیـت و قیمـت تمـام شـده محصـول نهایـی پوشـاک دارد.

2. مـد و طراحـی

تحقیقـات بـازار، تحقیقـات اندامـی، جریـان مـد و رنـگ، تـدارک و تامیـن، فشن شـو و کلکسیون سـازی از عمـده اجـزای ایـن بخـش هسـتند.

بـا وجـود اینکـه صنعـت پوشـاک کشـور در ایـن بخـش بـا پتانسـیل مناسـبی روبـرو اسـت ولـی بـا توجـه بـه اعمـال محدودیتهـای فرهنگــی و اجتماعــی در طراحــی و ایجــاد مــد از پتانســیلهای موجــود در ایــن حــوزه بــه خوبــی اســتفاده نشــده اســت. از ایــن رو تمامـی زیربخشهـای حلقـه مـد و طراحـی ضعیـف اسـت.

3. تحقیــق و توســعه

ایــن بخــش متشــکل از طراحــی، مــواد اولیــه پیشــرفته، بهینه ســازی تولیــد و کاهــش ضایعــات، شــیوه های نویـن تولیـد، کاهـش قیمـت تمـام شـده، رصـد تحـولات صنعـت، توسـعه نرم افـزار، تولیـد، برنامه ریـزی، اتوماسـیون و …اسـت.

حضــور تعــداد زیــادی بنگاههــای کوچــک مقیــاس در ایــن صنعــت همــراه بــا عــدم حمایتهــای دولــت جهــت ایجــاد انگیــزه و تشـویق بنگاههـا بـه تحقیـق و توسـعه و همچنیـن پاییـن بـودن میـزان تحصیـلات و مهـارت نیـروی کار شـاغل در ایـن بخـش و عـدم اتصـال بـه زنجیره هـای ارزش جهانـی و سـرمایه گذاری خارجـی در کشـور، موجـب شـده اسـت تـا وضعیـت حلقـه تحقیـق و توسـعه در صنعـت پوشـاک بـه شـدت ضعیـف ارزیابـی شـود.

4. برندینـگ

ایـن حلقـه از مهمتریـن اجـزای زنجیـره ارزش پوشـاک و بـا ارزش افـزوده بـالا اسـت. زیربخشهـای حلقـه برندینـگ شــامل نامگــذاری و لوگــو، خلــق برنــد، ارزش برنــد، جایگاه یابــی برنــد، توســعه برنــد و مشــارکت بــا برندهــای برتــر میباشــند. متاســفانه در ایــن حلقــه نیــز ضعفهــا و کاســتی های زیــادی وجــود دارد.

5. بخـش تولیـد

اجـزای اصلـی ایـن بخـش عبـارت از :

  • مهندسـی تولیـد شـامل: برنامه ریـزی تولیـد، تعییـن ماشـین آلات، آمـوزش، تعییــن نیــروی انســانی متخصــص، و چیدمــان خــط تولیــد
  • الگوســازی شــامل: نمونه ســازی، ســایز بنــدی، چیدمــان الگــو، نرم افــزار و تجهیــزات تخصصــی
  • بــرش و دوخــت شــامل: تجهیــزات تخصــی
  • تکمیــل شــامل: چــاپ، گلــدوزی، شستشــو، پــرس و اطــو، بســته بندی و برچســب زنی میباشــد.

میـزان توانمنـدی در ایـن حلقـه متوسـط بـه سـمت ضعیـف ارزیابـی شـده اسـت و در حـال حاضـر و بـا توجـه بـه تجربیـات جهانی، ایـن حلقـه بهتریـن مسـیر بـرای اتصـال صنعـت پوشـاک کشـور به زنجیـره ارزش منطقـه ای و جهانی اسـت.

6. بخـش بازاریابـی

بازاریابـی دیـداری، پیش بینـی بـازار، تبلیغـات، کاتالـوگ الکترونیکـی، نمایـش زنـده و نمایشـگاههای تخصصـی اجــزای اصلــی ایــن حلقــه هســتند. تقریبــا میــزان توانمنــدی در ایــن حلقــه از زنجیــره ارزش پوشــاک کشــور ضعیــف ارزیابــی گردیـده اسـت.

7. توزیـع و فـروش

خرده فروشـی، عمده فروشـی، فروشـگاه های خـاص، فروشـگاههای زنجیـره ایی، فـروش آنلاین، فروشـگاههای اوتلــت (تخفیفــی)، حراجهــای فصلــی و فرانچایــز مهمتریــن زیربخشهــای ایــن حلقــه از زنجیــره ارزش پوشــاک را تشــکیل میدهنــد.

بــا وجــود اینکــه ســرمایه گذاریهای مناســبی در توســعه فروشــگاههای بــزرگ و زنجیــره ای در کشــور صــورت گرفتــه اســت ولــی میـزان توانمنـدی ایـن بخـش از زنجیـره ضعیـف بـه سـمت متوسـط اسـت.

8. خدمـات پـس از فـروش

اجـزای اصلـی ایـن حلقـه شـامل تعویـض، اسـترداد، تعمیـر و مدیریـت ارتبـاط بـا مشـتریان اسـت. میـزان توانمنـدی خدمـات پـس از فـروش در زنجیـره ارزش پوشـاک کشـور ضعیـف ارزیابـی شـده اسـت.

وضعیت توانمندی صنعت پوشاک ایران در زنجیره تولید

بـا توجـه بـه توانمنـدی بالای کشـور در تولیـد زنجیـره میانـی محصـوالت صنعـت نسـاجی (نـخ، پارچـه، خـر ج کار، تکمیـل و…) بـه واسـطه منابـع انـرژی ارزان، نیـروی انسـانی و سـرمایه گـذاری صـورت گرفتـه میتـوان وضعیـت توانمنـدی صنعـت در طـول زنجیـره را در سـه سـطح (توانمنـدی بالا A ،توانمنـدی نسـبی B ،توانمنـدی پاییـن C )مطابـق جـدول زیـر و در 6 بخـش (طراحـی محصـول، طراحـی سیسـتم، طراحـی فرآینـد تولیـد، تامیـن امکانـات تولیـد، تـوان تولیـد، تامیـن مـواد اولیـه) در نظـر گرفـت.

وضعیت توانمندی صنعت پوشاک ایران در زنجیره تولید

بـا توجـه بـه تحلیـل زنجیـره ارزش پوشـاک کشـور میتـوان بـا اطمینـان حلقـه مفقـوده زنجیـره ارزش را در تولیـد صنعتـی و عرضـه (توسـعه بـازار مـدرن) عنـوان نمـود. بـا توجـه بـه تعـدد بنگاههـای کوچـک مقیـاس در حلقـه تولیـد، ایـن صنعـت شـدیدا نیازمنـد تقویـت حلقه هـای ارزش آفریـن یعنـی مـد و طراحـی، تحقیـق و توسـعه و برندینـگ اسـت کـه در کشـور بـه دلیـل عـدم توجـه کافـی مغفــول مانده انــد. در بخــش عرضــه نیــز فــروش و بازاریابــی در قالــب تجــارت ســنتی (بــا محوریــت بنکــداران و بــازار ســنتی) بخــش اعظمـی از ارزش افـزوده صنعـت را نصیـب دلالان کـرده اسـت. رویکـرد فـروش سـنتی عـلاوه بـر عـدم امـکان اسـتفاده از روشهـای نویــن بازاریابــی و فــروش و عــدم کســب ارزش افــزوده بیشــتر، موجــب عــدم رســوخ توانایــی طراحــان و مــد در تولیــد کشــور، عــدم دریافـت اطلاعات سـلیقه و رفتـار پوششـی مصرف کننـدگان و نتیجتـاً عـدم اسـتقبال افـراد جامعـه از تولیـدات داخلـی و اقبـال بسـوی واردات شـده اسـت.

اشتراک گذاری:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

1 دیدگاه

به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید